Je gootsteen loopt steeds langzamer, er ruikt iets olieachtigs en de loodgieter kijkt je aan alsof je de hoofdprijs hebt gewonnen — maar dan de verkeerde. Ik merkte de laatste maanden een scherpe toename van vetophopingen in woningen hier in Nederland, vooral na de feestdagen en tijdens de saté-maanden.
Lees dit nu: één verkeerde gewoonte kan je leidingen honderden euro’s en dagenlange lekkage kosten. Dit is geen paniekverhaal — ik heb het gezien, hersteld en gefrustreerd opgeruimd.
Waarom dit olietype je leidingen sloopt
Het olietype waar loodgieters voor waarschuwen is geen futuristische chemie: het is gewone frituur- en bakolie — alles van zonnebloemolie tot oude frituurolie. In mijn praktijk zie ik dat die olie na afkoelen verandert in een stroperige massa die zich vastzet tegen PVC en metalen bochten.
Vergelijk het met kaarsvet: het koelt, wordt hard en plakt aan alles wat ruw is — maar dan met etensresten en zeep erbij. Het creëert langzaam een prop waar water niet meer langs kan.
Wat er precies gebeurt
- Warme olie stroomt gedeeltelijk weg, maar koelt af in de sifon (S-bocht) en vormt een laag.
- Die laag vangt etensresten en zeepvlokken; binnen maanden ontstaat een harde prop.
- Wegens onze natte winters en veel thuis koken in Nederland blijft die massa plakkerig langer.
Herken de signalen vroeg — voorkom een dure reparatie
Voordat het water letterlijk over je vloeren komt, merk je subtiele tekenen. In mijn ervaring reageren mensen te laat: pas bij stank of terugstromend water wordt er gebeld.
- Langzaam leeglopende gootsteen
- Vreemde, muffe geur uit afvoer
- Ragfijn borrelen of gasvorming na het wassen van vaat
Direct doen: drie dingen die je nú kunt toepassen
Ik geef je geen algemene tips maar praktische stappen die ik dagelijks aanbeveel en soms zelf gebruik.
- Giet nooit warme olie door de gootsteen. Dat is het startschot voor je vetprop.
- Veeg pannen eerst met keukenpapier schoon en gooi dat in de restafval.
- Bewaar gebruikte olie in een afgesloten fles en breng grotere hoeveelheden naar het containerpark.
Stap-voor-stap: zo ruim je gebruikte olie op (werkt echt)
- Laat de olie afkoelen tot ongeveer kamertemperatuur.
- Schenk de olie in een oude PET-fles of glazen pot via een trechter.
- Bij kleine restjes: giet op keukenpapier, laat stollen en doe in de restafval.
- Te veel olie? Breng het naar het lokale afvalbrengstation (afvalpunt) — vaak gratis voor huishoudelijk frituurvet.
By the way: winkels als Blokker, HEMA of de lokale Gamma verkopen handige ‘olieopvangflessen’ en filters voor een paar euro — goedkoper dan een loodgieter.
Levensreddende life-hack voor een verstopte gootsteen
Als je al een beginnende verstopping hebt, probeer dit voordat je de monteur belt. In mijn praktijk werkte het verrassend vaak.
- Zet een pan met heet (niet kokend) water klaar.
- Schenk een scheut afwasmiddel in de afvoer — dat breekt vet.
- Giet langzaam het hete water in de afvoer, herhaal 2–3 keer.
- Gebruik daarna een zuiger (plopper) of haal de sifon los en maak ‘m schoon.
Let op: gebruik nooit agressieve chemische ontstopper bij veel vet—die kan PVC aantasten en is slecht voor het milieu.
Wat gemeenten en je portemonnee te maken hebben met jouw olie
In Nederland verschilt het afvalbeleid per gemeente. Sommige gemeenten verzamelen frituurvet apart; andere willen dat je het in de restafval doet. Check altijd de regels van jouw gemeente (veel info staat op de website van je gemeente of afvalwijzer).
Een lekkage door vet kan je gemakkelijk honderden euro’s kosten — loodgietersurtarieven in steden als Amsterdam of Rotterdam lopen snel op. Een simpele fles of oude pot kost je maar een paar cent.
Voorkomen is makkelijker dan repareren
Veel mensen denken “ach, een scheutje olie” maar in mijn praktijk zie ik dat die scheut de basis is van een vetprop die maanden groeit. Behandel olie zoals je batterijen: bewaar en lever in, niet wegspoelen.
En nu voor het meest interessante deel: een kleine gewoonte die veel mensen overslaan — spoel na het bakken de pan met heet water en een beetje afwasmiddel direct in een emmer, niet onder de kraan. Je vangt zo letterlijk liters op in een seizoen.
Een laatste tip: installeer een simpel zeefje op je gootsteen (kost vaak minder dan €5) — het vangt vaste resten en voorkomt dat voedsel samen met vet de sifon bereikt.
Ik heb dit allemaal meegemaakt: van balkons met afvoerwater tot keukenblokken die maandenlang stinken. Het voorkomt frustratie en onnodige kosten.
Wat is jouw go-to truc tegen vet in de afvoer? Deel het hieronder — misschien bespaar je je buurman net een weekend met de vod.
