Je sleutel draait stroef, het slot hapt en je grijpt reflexmatig naar die dure spuitbus. Stop: ik merkte dat een simpel potlood vaak sneller en slimmer werkt. Lees dit nu — vooral met de natte Nederlandse winters en zoute wegen — want je wilt niet vastzitten bij de fiets- of voordeur wanneer het – koud is of regent.
Waarom dat spuitbusje soms tegenvalt
Je koopt een slot-spray in de bouwmarkt (Gamma, Praxis) of de action in de buurt — allemaal handige beloftes. Maar veel van die oliën zijn vloeibaar en trekken vuil en stof aan, waardoor het slot op de lange termijn juist meer gaat haperen.
Ik zag het bij buurman Jeroen: na een jaar had zijn voordeur meer sop dan soepelheid. En dat is precies waarom een droog product vaak beter werkt voor sloten.
Wat die dure sprays vaak doen
- Geven korte verlichting, maar laten een plakkerige laag achter.
- Zijn handig bij roest of zeer vastzittende onderdelen, maar niet ideaal voor dagelijks onderhoud.
- Zijn vaak duurder: een bus kost meestal tussen €6 en €15.
Hoe een potlood wél werkt — kort en concreet
Potloden bevatten grafiet: fijn, droog en glijdend. Grafietlaagjes schuiven als het ware over elkaar, waardoor de sleutel makkelijker draait. In mijn praktijk bleek: droog is vaak schoner — je trekt geen stof aan dat later alles dichtplakt.
Vergelijk het met talkpoeder in een schoen: het houdt het droog en vermindert wrijving. Grafiet doet dat in het slot.
Wanneer werkt het het beste?
- Voor mechanische deursloten, brievenbus- en fietssloten zonder elektronische componenten.
- Bij stroef draaien door vuil of lichte slijtage.
- In natte of koude omstandigheden — minder kans op bevriezing door vochtopbouw.
Stap-voor-stap: de potlood-hack die echt werkt
Ik geef je de versie die ik zelf gebruik—snel, goedkoop en zonder geknoei.
- Pak een zacht potlood (2B of 4B). Deze bevatten meer grafiet.
- Wrijf met de punt over de tanden van de sleutel totdat ze donker zijn van grafiet.
- Steek de sleutel in het slot en draai een paar keer heen en weer om de grafiet te verspreiden.
- Herhaal indien nodig; veeg overtollig grafiet van de sleutel met een doek.
Als je grafietpoeder hebt (soms verkrijgbaar bij bouwmarkten of autowinkels), gebruik dan heel weinig met een tandenstoker — kies liever de sleutel-methode voor minder rommel.
Snelle tips en waarschuwingen
- Gebruik geen grafiet in elektronische cilinders of slimme sloten — grafiet geleidt stroom en kan sensoren verstoren.
- Voor ernstig verroeste sloten: eerst schoonblazen met perslucht of een klein borsteltje; grafiet alleen na reiniging toepassen.
- Bij bevroren slot: geen kokend water gieten (kan opnieuw bevriezen). Verwarm de sleutel kort met je handen of gebruik een de-icer van het tankstation/ANWB.
- Hema, Action of Blokker hebben altijd potloden; goedkoop en geschikt — minder dan €2 per stuk.
Wanneer bel je de slotenmaker?
Als de sleutel blijft vastzitten, er stukjes metaal in het slot zitten of als het om een auto-immobilizer gaat: bel een professional. Ik heb ooit geprobeerd een kapotte autoslot te fixen met grafiet — dat liep fout en kostte uiteindelijk meer dan een spoedmitte van de monteur.
And now for the most interesting part: waarom dit vaak goedkoper en duurzamer is
Een potlood is goedkope, lokaal verkrijgbare oplossing (Action of HEMA). Geen aerosol, geen kunststof busjes die in de bak moeten. In mijn ervaring werkt dit vooral als preventief onderhoud: twee keer per jaar even grafiet op de sleutel en veel problemen blijven uit.
En eerlijk: je ziet er niet uit alsof je een reparateur bent — het is gewoon slim, simpel en snel.
Slotwoord
Probeer het de volgende keer dat je slot stroef draait. In veel gevallen lost een potlood het probleem direct op zonder de rommel of kosten van spray. Maar wees voorzichtig met elektronische sloten en roest: die vragen om echte reparatie.
Wat is jouw gekste of beste tip om een vast slot los te krijgen? Deel ‘m hieronder — ik ben benieuwd naar Nederlandse hacks die ik nog niet ken.
